Epilepsi hastalığı nedir çocukluk ve ergenlik çağının en sık, erişkin döneminin de inmeden sonra ikinci sıklıkta görülen nörolojik bir hastalığıdır.

Epilepsi Hastalığı nedir? Tanı ve Tedavi

Epilepsi nedir?

Epileptik nöbet beyin hücrelerinde geçici anormal elektrik yayılması sonucu ortaya çıkan bir klinik tablodur.Hastada klinik olarak belli bir süreye sınırlı, bilinç, davranış, duygu, hareket veya algılama fonksiyonlarına ilişkin bozukluk görülür.

Her epileptik nöbet geçiren kişi epilepsi hastası demek değildir. Nöbetler zaman içinde her hasta için belli özelliklerde, bazen kendiliğinden bazen de tetikleyen faktörler zemininde tekrarlarsa epilepsi (sara hastalığı) tanısı konulur.

Epilepsi çocukluk ve ergenlik çağının en sık, erişkin döneminin de inmeden sonra ikinci sıklıkta görülen nörolojik hastalığıdır. Gelişmiş ülkelerde insidensi 20-50/100.000’dir. Erkek ve kadınlarda eşit sıklıkta görülen bu hastalık her yaş grubunda görülmekle birlikte en fazla en genç ve en yaşlı grupta görülür.

Uzun süreli tedavi ve izlem gerektiren bu hastalık yaşam kalitesini önemli ölçüde etkiler. Doğru tedavi ile hastaların büyük kısmında nöbetler kontrol alınır ve hasta normal yaşantısını sürdürür. Bu nedenle nöbetlerin kontrol altına alınması çok önemlidir.

Ancak hastaların %25’inde uygun ilaç kullanımına rağmen nöbetler kontrol altına alınamamaktadır. İlaç tedavisine dirençli epilepsi hastaları ve antiepileptik ilaç tedavisini yan etkilerinden dolayı tolere edemeyen hastalar epilepsi cerrahisi adayıdır.

Epilepsi Belirtileri (Epilepsi Nöbeti Krizi Belirtileri) Nelerdir?

• Bayılma
• Ağızdan köpük gelmesi veya kusma
• Kol ve bacaklarda kasılma
• İdrar kaçırma
• Kontrol edilemeyen kol ve bacak hareketleri
• İstemsiz titreme
• Gözlerin bir yöne doğru sabit bakması
• Kişinin tüm vücudunda ya da vücudunun bir kısmında kasılma ve titreme
• Şuur kaybı, bayılma, aniden yere yığılma
• Nefes darlığı, nefes kesilmesi
• Nöbet sırasında dişlerin birbirine kenetlenmesi, dilini ısırma
• Baygınlık geçtikten sonra bir süre uyuklama ve şaşkınlık hali olması
• Tırnaklarda, dudaklarda ve vücudun çeşitli kısımlarında morarma
• Nöbet sonrası korku ve endişe, ağlama krizlerinin yaşanması, bilinçsizce odalarda dolaşılması,
• 15-20 dakika kadar geçmişin hatırlanamaması, bilinç bulanıklığı yaşanması
• Bayılmadan sadece sabit bir yöne bakıp sorulan sorulara cevap verememe
• Baş-omuz-eller ve/ veya tüm vücutta sıçrama türü istemsiz hareketler.

Epilepsi Neden Olur?

• Genetik (Anne babanızda veya üst kuşaklarda epilepsi hastalığı varsa maalesef bu hastalık için siz de adaysınız)
• Hamilelik ve doğum sırasında veya hemen sonrasında gelişen beyin hasarları, Doğuştan beyin yapısında oluşan bozukluklar
• Beyin tümörü
• Doğum esnasında bebeğin oksijensiz kalması
• Menenjit, AIDS ve viral ensefalit gibi bulaşıcı hastalıklar
• Kafa, beyin travması geçirme
• Beynin damarsal hastalıkları
• Felç geçirme
• Sinir sistemi enfeksiyonları

Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? YAPILAN TETKİKLER

Elektroensefalografi:

Epilepsi biliminin temel direğini EEG oluşturmaktadır. EEG beyindeki geniş bir sinir hücresi grubunun elektriksel aktivitisindeki dalgalanmanın kayıtlanması ilkesine dayanır. Elektrotların saçlı deriye yapıştırılması ile kayıtlama yapılır. Bu inceleme ağrılı veya sağlığa zararlı değildir. Elektrikle hiç temas olmaz.

Giderek teknolojinin de desteği ile geliştirilen ve bilgisayarlarla bağlantılı hale getirilen klasik EEG cihazlarının yanı sıra telemetrik incelemeler ve video-EEG monitorizasyon incelemeleri epilepsi hastalarının daha iyi değerlendirilmesine yardımcı olur.

EEG tetkiki kısa süreli bir inceleme olduğu için ilk incelemede bozukluk saptanamayabilir. Klinik olarak şüpheli ve tekrarlayan durumlarda birden fazla EEG incelemesi hatta hastayı uykusuz bırakarak kısa veya uzun süreli uyku incelemeleri yapılabilir.

Manyetik rezonans görüntüleme(MRG):

Beynin yapısı hakkında en iyi bilgiyi veren MRG çember şeklinde büyük bir mıknatısın içine yatar durumda girerek çekilir. Buradan elde edilen görüntüler bir bilgisayar tarafından analiz edilir. Her hasta için gerekmemekle birlikte özellikle fokal epilepsi düşünülen hastalarda MRG yapılması altta yatan nedeni ortaya koymada çok önemlidir.

Bilgisayarlı beyin tomografisi (BBT):

BBT X ışınlarını kullanarak çalışan, MRG kadar hassas olmamakla birlikte yapısal lezyonları görüntülemede kullanılan bir inceleme yöntemidir. MRG olmadığı durumlarda tercih edilebilir.

Kan tetkikleri: Çeşitli kan incelemeleri ile hastanın genel sağlık durumunu değerlendirip, epilepsi nedenlerini araştırmak gerekir.

Epilepsi hastalığının TEDAVİSİ

Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. Epilepsi hastalığının tedavisinde ilk basamak tanının doğru konması ve ilaçla tedaviye gerek olup olmadığının karar verilmesidir.

Yaklaşık olarak 20 kişiden biri yaşam boyu bir defa nöbet geçirebilir ve tek nöbet sonrası bir daha nöbet tekrarlamayabilir. Bu nedenle çoğunlukla ilk nöbet sonrası ilaç başlanmaması tercih edilir.

Doğru tanı konulup, tedaviye gerek olduğuna karar verildikten sonra hangi ilaç tedavisinin başlanacağına karar verilir.

Genellikle tek bir ilaç düşük dozda başlanarak yavaş yavaş dozu arttırılır. Bu süre içinde doktorun takibi devam eder ve gereğinde kan örneği alınarak bakılabilen ilaç kan düzeylerine bakılır. Düzenli ve uzun yıllar süren bir tedaviye uyum sağlamak açısından hastanın işbirliği çok önemlidir.

Her ilacın yararının yanısıra yan etkileri de olacaktır. Bazı yan etkiler vücut ilaca alıştıkça azalarak kaybolur. En sık rastlanılan yan etkiler uyku hali, baş dönmesi ve dengesizliktir.

İlk birkaç hafta içinde kaybolması beklenen bu tip yan etkiler devam ettiği takdirde bazen sadece doz azaltımı yeterli olurken bazı durumlarda başka ilaç seçenekleri denenebilir.

Beş epileptik hastanın dördünde uygun ilaç kullanımı ile nöbetler kontrol altına alınabilirken bir hastada nöbetler devam edebilmektedir. Bu durum ilaç tedavisine dirençli epilepsi olarak adlandırılır. Öncelikle ilk başlanan ilaç değiştirilir veya ikinci bir ilaç eklenir.

Bazı seçilmiş dirençli epilepsisi olan hastalarda epilepsi cerrahisi uygulanabilmektedir. Böyle hastaların epilepsi konusunda uzman hekimlerce epilepsi merkezlerinde değerlendirilmesi uygun olacaktır.

Epilepsi MERKEZİ

Epilepsi gelişen bireylerin yaklaşık %10-15’inde epilepsi merkezine gereksinim olasılığı vardır. Epilepsi nöbetleri ilaç başlandıktan sonraki 1-2 yıl içinde kontrol edilemediyse, ikili kombine ilaçla başarısız olunmuşsa,

Antiepileptik ilaçlarla kabul edilemez yan etkiler ortaya çıkıyorsa, MRI lezyonu varsa, eşlik eden psikolojik ve/veya psikiyatrik hastalık varsa, nöbet tipi veya epilepsi sendromundan emin olunamıyorsa hasta epilepsi merkezlerinde multidisipliner ekip tarafından değerlendirilmelidir.

İstanbul Florence Nightingale Hastanesi Nöroloji Birimi içinde yapılanmış olan merkezimizde epilepsili hastalarımıza mulltidisipliner bir yaklaşımla medikal ve cerrahi tedavinin gerektirdiği araştırmalar ve tedaviler uygulanabilmektedir.

Merkezimizde epilepsi konusunda uzmanlaşmış nöroloji uzmanı, nöroşirürji, nöroradyoloji uzmanları, psikiyatrist, nöropsikolog, fizyoterapist gibi mutidisipliner uzmanlar birlikte çalışmaktadır.

1. Epilepsi polikliniği :

Acil ve genel nöroloji polikliniğinden epilepsi ön tanısı veya tanısı ile bu polikliniğe refere edilen hastalara günümüzün ileri tanı ve tedavi programları uygulanmakadır. Bu grup içinden epilepsi cerrahisi için aday olduğu düşünülen dirençli epilepsili hastaları epilepsi cerrahisinin preoperatuvar hazırlık protokolüne uygun olarak takibe alınmak üzere epilepsi cerrahisi polikliniğine yönlendirilmektedir.

Ayrıca bu poliklinik bünyesinde hasta ve hasta yakınlarına evlenme ve çocuk sahibi olma, askerlik, eğitim gibi epilepsi hastalarının zorluk çektiği sosyal konularda danışmanlık yapılmakta, gereğinde psikiyatri polikliniği ile hastalar birlikte değerlendirilmektedir.

2. Epilepsi Cerrahisi Polikliniği:

Epilepsi cerrahisi adayı veya epilepsi cerrahisi uygulanmış hastaların preoperatuvar ve postoperatuvar takipleri bu poliklinikte yapılmaktadır. Özellikle preoperatuvar hazırlık döneminde tetkikleri hızlı ve bir bütün olarak tamamlamak ve değerlendirmek için hastalar 1-7 gün yatırılarak izlenmektedir.

3. Rutin EEG laboratuvarı:

Laboratuvarımız biri sabit diğeri portabl olmak üzere 2 tane 32 kanal EEG cihazı ile 24 saat/7 gün hizmet vermektedir. Şu anda mevcut sabit cihazımızla kısa süreli uyku, tüm gece uyku ve videoEEG incelemeri de yapılmaktadır. Portabl EEG cihazımızla laboratuvara getirelemeyen hastalara yatak başı EEG incelemesi yapılmaktadır.

4. Video EEG monitorizasyon laboratuvarı:

128 kanal EEG cihazımızla öncelikle epilepsi cerrahisi adayı hastaların preoperatuvar noninvazif monitorizasyonları yapılabilmektedir. Sağlıklı bir karar almak için en az 5 klinik ve elektrofizyolojik nöbet kaydı yapılması gerekmektedir. Bunun için de 1-5 gün monitorizasyon planlanmaktadır.

Nöbet kaydı için gereğinde medikal tedaviyi azaltmak hatta kesmek tüm dünyada olduğu gibi merkezimizde de uygulanan bir yöntemdir. Ayrıca video monitorizasyon ünitesi yalancı nöbet-gerçek nöbet ayrımı için tek tanı yöntemidir.

Bu amaçla da özellikle psikiyatri ve senkopla ayırıcı tanısı için kardiyoloji polikliniklerinden yönlendirilecek hastalara da bu konuda hizmet verilmektedir.

Epilepsi Tedavisinde Kullanılan İlaçlar Nelerdir?

• Depakin
• Luminal
• Tegretol
• Karazepin
• Epdantoin
• Petimid
• Mysolin
• Keppra
• Lamiktal
• Topamax
• Neurontin

Epilepsi Çeşitleri Nelerdir?

Temelde epilepsi basit ve komplike diye ikiye ayrılır. Basit demek nöbet esnasında bireyin bilincinin açık olduğu, nöbetinin farkında olduğu nöbettir. Komplike ise bilincin kapalı olduğu nöbetlerdir.

Epilepsi teşhisi nasıl konulur?

Ayırıcı tanı listesinin bu kadar geniş olduğu bir durumda ancak hastanın ayrıntılı öyküsü detaylarıyla dinlenerek ve fizik muayenesi kapsamlı bir şekilde yapılarak doğru karara ulaşılabilir. Bu nedenle olayı gören kişinin anlatacakları hekim için çok değerli.

Epilepsi, tekrarlayıcı (iki veya daha fazla), ani (bir olayla tetiklenmemiş) epileptik karakterde nöbetler geçirmek olarak tanımlanabilir.

Nöbet aralığının çok uzun olması tanı anında zorluk yarattığı için genellikle “bir yıl içinde geçirilen iki veya daha fazla nöbet” varlığı aranır. Tanı için elektroensefalografi (EEG) yönteminden faydalanılır.

Ancak EEG’nin altın standart tanı değeri sadece nöbet anındaki çekimlerde bulunur. Nöbet geçtikten sonra yapılan EEG normal çıkabilir. Bu durum hastalığı dışlamaz. O nedenle, hastadan belirli aralıklarla 3-4 EEG kaydı istenir. Her EEG ile hastalığın saptanma oranı artar.

TEMPORAL LOB EPİLEPSİ NEDİR?

emporal lob nöbetler beynin her iki temporal lobundan kaynaklanan nöbetlerdir. Temporal loblar duyguları, savaşma ya da kaçma tepkilerini işler ve kısa süreli hafıza için çok önemlidirler.

Bir temporal lob nöbetinin bazı belirtileri, öfori, korku, panik ve deja vu gibi ara sıra ortaya çıkan hisler de dahil, bu işlevlerle bağlantılı olabilir. Temporal lob nöbeti sırasında, bilinciniz kısmen açık olabilir.

Temporal lob nöbeti daha şiddetliyse, uyanık gibi görünseniz bile tepkisiz olabilirsiniz. Ayrıca dudaklarınız ve elleriniz tekrarlı hareketler yapabilir. Temporal lob nöbetleri anatomik bir bozukluk ya da skardan kaynaklanıyor olabilmesine rağmen kesin nedeni genellikle bilinmez.

Temporal lob nöbetleri, nöbet önleyici ilaçlara karşı dirençli olabilir. İlaç tedavisine yanıt vermeyen bazı insanlar için ameliyat bir seçenek olabilir.

Temporal Lob Epilepsi Belirtileri Nelerdir

Bir uyarı olarak temporal lob nöbetinden önce aura olarak bilinen alışılmadık bir his yaşanabilir. Temporal lob nöbetleri olan herkes auraları yaşamaz ve auraları yaşayanlar da bunları hatırlamayabilir. Aura aslında küçük bir nöbetin ta kendisidir. Gözlemlenen bilinci ve tepki verme yeteneğini bozan nöbetin içine yayılmaz.

Aura örnekleri şunlardır:

• Ani bir sebepsiz korku hissi
• Deja vu deneyimi (o an yaşanan şeyin daha önce de olduğu hissi)
• Aniden oluşan garip bir koku veya tat
• Karın bölgesinde yükselen bir his
• Temporal lob nöbetleri yaşayan insanlar nöbet sırasında kısmen bilinçli kalabilir, ama aynı zamanda etrafında olanların farkında olmaz ve çoğunlukla ne olduğunu hatırlamaz.

Temporal lob nöbeti genellikle 30 saniye ila iki dakika sürer.

Temporal lob nöbetlerinin belli başlı özellikleri şunlardır:

• Çevrenin farkında olmama
• Sabit bakma
• Dudak şapırdatma
• Tekrarlanan yutma ya da çiğneme
• Olağandışı parmak hareketleri, toplama hareketi gibi

Temporal lob nöbetinden sonra şunlar olabilir:

•  Kısa süreli zihin bulanıklığı ve konuşmakta zorluk çekme
•  Nöbet sırasında meydana gelen olayları anımsayamama
•  Başkası söyleyene kadar nöbet geçirdiğinin farkında olmama
•  Aşırı vakalarda, temporal lob nöbeti olarak başlayan şey bir grand mal (tonik-klonik) nöbetine dönüşebilir (çırpınma ve bilinç kaybıyla kendini belli eder).

Epilepsi ve İlk Yardım

Bir kişi yanınızda nöbet geçirirse neler yapmalısınız?

•  Öncelikle sakin olun, hastanın yanından ayrılmayın, yardıma gerek varsa başkasını gönderin
•  Hastanın hareketlerini durdurmaya VE/VEYA engellemeye çalışmayın!
•  Hastayı güvenli bir yere yatırın veya alın!
•  Yaralayabilecek ucu sivri veya sert eşyalardan (Sivri köşeler vb.) hastayı uzaklaştırarak veya bunları hastanın yanından uzaklaştırarak hastayı koruyun!
•  Sıkı giysileri varsa giysilerini gevşetin (kravat, kemer gibi), şayet takıyorsa gözlüğünü çıkartın!
•  Sabit ve rahat olacak bir şekilde onu bir tarafa doğru yatırıp, tükürüğünün dışarı akmasını sağlayın. Rahat nefes alması için mümkünse ağzını ve solunum yolunu açık tutun!
•  Asla ağzına bir şey sokmaya veya koymaya (örneğin, dişlerini sıkıyorsa açmaya veya su vermeye ) çalışmayın!
•  Çene ile ilgili zorlayıcı hareketler zararlıdır!
•  Nöbet sırasında ilaç vermeye çalışmayın, kendi kendinize nöbetin geçmesine yönelik bir şey yapmayın! Soğan, kolonya vb. şeyler koklatmayın!
•  Epilepsi hastalığı krizi olduğu bilinen bir kişi ise yapay solunum veya kalp masajı yapılmasına gerek yoktur!
•  Hastanın üzerinde epilepsi hastası olduğunu gösteren ve/veya öyle ise sizin neler yapmanız gerektiğini açıklayan bir kart, veya sağlık karnesi olup olmadığına bakın!
•  Nöbetinin bitmesini bekleyin!
•  Unutmayın ki, sıklıkla nöbet sonrasında kişi yorgun, ne yaptığını bilemez haldedir, dolayısıyla bu aşamada elinizden geldiğince sakin ve güven verici olun! Engellemeler olumuz olabilir ama açık bir cama veya yola doğru gitme vb hareketlere yumuşakça engel olun!
•  Nöbet hakkında verebileceğiniz bütün bilgilerin hem hastaya, hem de doktora yardımcı olacağını unutmayınız!

Ne zaman ambulansa gerek vardır?

Aşağıdaki durumlardan herhangi birisi ile karşı karşıya iseniz ambulans çağırın:

•  Hasta suda nöbet geçirdiyse (örneğin yüzerken)
•  Hastanın üzerinde epilepsi hastası olduğuna dair hiçbir bilgi yoksa veya hastanın bu nöbetinin bir epilepsi hastalığı nedeniyle geçirilip geçirilmediğini bilmiyorsanız
•  Kişi yaralanmışsa, gebe ise veya diyabetik ise
•  Nöbet 5 dakikadan daha uzun süredir devam ediyorsa
•  İkinci nöbet, ilk nöbet bittikten çok kısa bir süre sonra başlıyorsa
•  Kasılmalar bittikten sonra kişinin bilinci açılmıyorsa

Egzersiz sırasında nöbet olduğu zaman ne yapmalıyız?

•  Oyun alanında biri epilepsi hastalığı nöbeti geçiriyorsa en önemli şey kişiyi yaralanmalara karşı korumaktır, bu amaçla kişiye zarar verebilecek cisimler etraftan uzaklaştırılmalıdır. Ağzın içine herhangi bir şey •  yerleştirmeye yada sıkılmış yumrukları açmaya çalışmak herhangi bir yarar sağlamaz.
•  Nöbetler genellikle 2-5 dakika sonra kendi kendine durur.
•  Nöbet sonrasında hastaların zihinsel fonksiyonlarında, şuur, motor ve duyusal fonksiyonlarda geçici bozukluklar olabilir.
•  Nöbetten sonra hava yolu, solunum ve dolaşımın durumu kontrol edilmelidir. Nabız yada solunum yoksa kardiyopulmoner resüsitasyona başlanmalıdır.
•  Hasta güçlükle soluyor, nöbetler hiç durmaksızın devam ediyor yada hasta yarım saat geçmesine rağmen hala kendine gelemediyse acil yardım istenmelidir.
•  Acil yardım gerektiren durumlar

Nefes almada sorun varsa;

•  Kardiyopulmoner resüsitasyon ihtiyacının varlığı
•  Şuur açılmaksızın nöbetlerin peş peşe olması
•  10 Dakikadan uzun süren şuur bulanıklığı
•  Daha önce epilepsi olmayan bir kişide ilk nöbetin olması

Epilepsi Öldürür mü, Epilepsi Hastaları Ne Kadar Yaşar?

Epilepsi hastaları ilaçlarını düzenli kullandıkları müddetçe normal sağlıklı insanlar kadar yaşayabilirler. Burada dikkat edilmesi gereken husus; nöbet anında hastanın düşerek kendine zarar vermesini engellemektir.

Nöbetin başlaması anında hasta tutularak yere yan olarak yatırılır, tükrüğünün nefes borusuna kaçmaması ve nöbetin bitimine kadar hastanın dış etkenlerden zarar görmemesi sağlanır.

Prof. Dr. İbrahim Saraçoğlu’ndan Epilepsi İçin Bitkisel Tedavi Kürü

Prof. Dr. İbrahim Saraçoğlu epilepsi hastaları için kekik çayı ve karabaş otu çayı öneriyor.

Sabah uygulanacak epilepsi hastalığı kürü malzemeleri:

1 su bardağı klorsuz su (klorsuz su yoksa marketten aldığınız pet şişe suyu da kullanabilirsiniz)
1 tatlı kaşığı tepeleme yaban kekiği

Hazırlanışı ve kullanımı: Kaynamakta olan 1 su bardağı klorsuz suyun içerisine 1 tatlı kaşığı kekik otu atın ve ağzı kapalı olarak kısık ateşte 5 dakika kaynatın. 5 dakika sonra ocaktan alıp süzün ve ılımaya bırakın.

Hazırlamış olduğunuz epilepsi kürünü sabah kahvaltısından 2 sat sonra hergün günde 1 su bardağı ılık olarak içiniz. Epilepsi kürünüzü her defasında taze olarak hazırlayıp tüketiniz.

Akşam uygulanacak epilepsi  hastalığı kürü malzemeleri:

1 su bardağı klorsuz su (klorsuz su yoksa marketten aldığınız pet şişe suyu da kullanabilirsiniz)
6 başak karabaş otu

Hazırlanışı ve kullanımı: Kaynamakta olan 1 su bardağı klorsuz suyun içerisine 6 başak karabaş otu atın ve ağzı kapalı olarak kısık ateşte 7 dakika kaynatın. 7 dakika sonra ocaktan alıp süzün ve ılımaya bırakın. Hazırlamış olduğunuz epilepsiye karşı karabaş çayını akşam yemeklerinden 2 saat sonra ılık olarak 1 su bardağı içiniz.

Karabaş çayını içtikten sonra, yarım saat su dışında hiçbir şey tüketmeyiniz.

Epilepsi hastalığı na karşı karabaş kürü 1 gün uygulanıp 1 gün ara verilecek ve bu şekilde ilk 10 günlük kür tamamlanacak. 10 günlük kürden sonra 1 hafta ara verin. 1 hafta sonrasında ikinci 10 günlük küre yine aynı şekilde 1 su bardağı içerek gün aşırı olarak devam edin.

Not: Kekik ve karabaş otu çayı eş zamanlı olarak uygulanacak. Her gün günde 1 defa kekik çayı, gün aşırı olarak ta karabaş çayı içilecek.

Prof. Dr. İbrahim Saraçoğlu’nun epilepsiye karşı önermiş olduğu kür ilaç yerine geçmemektedir sadece tedaviye yardımcıdır.

İlgili Sağlık Makaleleri

• Dışkıda ( Gaitada) Redüktan Madde Nedir ?
• Ketojenik Diyet Nedir (Keto Diyet)
• Evde Sağlık Hizmeti
• EKT Tedavisi Nedir ?