Periferik vasküler hastalık (PVD), kalbi besleyen koroner arterler dışındaki atardamarların daralması veya tıkanmasıdır. PVD, bacaklarda, kollarda, böbreklerde ve diğer organlarda meydana gelebilir.
Makalemizde, Periferik vasküler hastalık nedir? Belirtileri nelerdir? Nedenleri ve tedavisi hakkında merak ettiğiniz her şeyi bu makalede bulabilirsiniz.
Periferik Vasküler Hastalık Nedir?
Periferik vasküler hastalık (PVD), kalbi besleyen koroner arterler dışındaki atardamarların daralması veya tıkanmasıdır. PVD, bacaklarda, kollarda, böbreklerde ve diğer organlarda meydana gelebilir.
Periferik Vasküler Hastalığın Belirtileri Nelerdir?
Periferik vasküler hastalığın en yaygın belirtisi, bacaklarda ağrıdır. Bu ağrı, yürürken veya merdiven çıkarken ortaya çıkabilir ve dinlenirken kaybolabilir. Diğer belirtiler arasında şunlar yer alır:
- Bacaklarda uyuşma veya karıncalanma
- Bacaklarda soğukluk
- Bacaklarda renk değişikliği
- Yaraların iyileşme hızında yavaşlama
Periferik Vasküler Hastalığın Nedenleri Nelerdir?
Periferik vasküler hastalığın en yaygın nedeni, aterosklerozdur. Ateroskleroz, damar duvarlarında yağ ve kolesterol birikmesi ile karakterize bir durumdur. Bu birikme, damarların daralmasına ve tıkanmasına neden olabilir.
Diğer risk faktörleri arasında şunlar yer alır:
- Yaş
- Sigara
- Yüksek tansiyon
- Yüksek kolesterol
- Diyabet
- Ailede PVD öyküsü
Periferik Vasküler Hastalığın Tanısı Nasıl Konulur?
Periferik vasküler hastalığın tanısı, tıbbi öykü, fizik muayene ve aşağıdaki testlerden biri veya birkaçı ile konulabilir:
- Ankle-brachial indeks (ABI): Bu test, bacak ve kol damarlarının kan akışını karşılaştırır.
- Doppler ultrasonografi: Bu test, damarların içindeki kan akışını görüntüler.
- MR anjiyografi: Bu test, damarların içini görüntülemek için manyetik rezonans görüntüleme (MRI) kullanır.
- BT anjiyografi: Bu test, damarların içini görüntülemek için bilgisayarlı tomografi (BT) kullanır.
Periferik Vasküler Hastalığın Tedavisi
Periferik vasküler hastalığın tedavisi, hastalığın şiddetine bağlıdır. Hafif vakalarda, yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaç tedavisi yeterli olabilir. Şiddetli vakalarda, cerrahi müdahale gerekebilir.
Yaşam tarzı değişiklikleri
Periferik vasküler hastalığı olan kişiler, aşağıdaki yaşam tarzı değişikliklerini yaparak risklerini azaltabilir:
- Sigarayı bırakmak
- Sigara içilmeyen bir ortamda yaşamak
- Kan basıncını, kolesterolü ve kan şekerini kontrol altında tutmak
- Sağlıklı beslenmek
- Düzenli egzersiz yapmak
İlaçlar
Periferik vasküler hastalığı olan kişilere genellikle aşağıdaki ilaçlar reçete edilir:
- Aspirin veya başka bir kan sulandırıcı: Bu ilaçlar, kan pıhtılarının oluşumunu önlemeye yardımcı olur.
- Kolesterol düşürücü ilaçlar: Bu ilaçlar, damar duvarlarındaki yağ birikimini azaltmaya yardımcı olur.
- Antihipertansif ilaçlar: Bu ilaçlar, kan basıncını düşürmeye yardımcı olur.
Cerrahi
Periferik vasküler hastalığı olan kişilere aşağıdaki cerrahi müdahalelerden biri veya birkaçı gerekebilir:
- Stent yerleştirme: Bu işlemde, damar darlığını genişletmek için bir stent yerleştirilir.
- By-pass ameliyatı: Bu işlemde, tıkanmış damarların yerine sağlıklı damarlar kullanılır.
Periferik Vasküler Hastalığın Komplikasyonları Nelerdir?
Periferik vasküler hastalığı tedavi edilmezse, aşağıdaki komplikasyonlara yol açabilir:
- Yaraların iyileşmemesinin gecikmesi
- Bacak ülserleri
- Bacak gangreni
- Ampütasyon
Periferik arter hastalığı tedavi edilmezse ne olur?
Periferik arter hastalığı tedavi edilmezse, aşağıdaki komplikasyonlara yol açabilir:
- Yaraların iyileşmemesinin gecikmesi: Periferik arter hastalığı olan kişilerde, yaralar normalden daha yavaş iyileşebilir. Bu, enfeksiyon riskini artırabilir.
- Bacak ülserleri: Periferik arter hastalığı olan kişilerde, ayaklarda veya bacaklarda ülser oluşabilir. Bu ülserler ağrılı olabilir ve iyileşmesi zor olabilir.
- Bacak gangreni: Periferik arter hastalığı olan kişilerde, ayak veya bacak dokuları ölebilir. Bu duruma bacak gangreni denir. Bacak gangreninin tedavisi zor olabilir ve bazı durumlarda ampütasyona yol açabilir.
Periferik arter hastalığı hangi bölüm bakar?
Periferik arter hastalığı, kardiyovasküler sistemin bir hastalığıdır. Bu nedenle, periferik arter hastalığı için en uygun bölüm, bir kardiyoloji veya vasküler cerrahi bölümüdür.
Periferik vasküler hastalık tanımlanmamış ne demek?
Periferik vasküler hastalık tanımlanmamış, periferik vasküler hastalığın nedeninin tam olarak bilinmediği anlamına gelir. Periferik vasküler hastalığın nedenleri arasında ateroskleroz, diyabet, yüksek tansiyon ve sigara kullanımı yer alır. Ancak, bazı durumlarda periferik vasküler hastalığın nedeni bilinmeyebilir.
İşte periferik vasküler hastalık tanımlanmamış ile ilgili bazı ek bilgiler:
- Tanımlanmamış periferik vasküler hastalık, periferik arter hastalığı olan kişilerin yaklaşık %20’sinde görülür.
- Tanımlanmamış periferik vasküler hastalık, genellikle daha az şiddetlidir ve daha az komplikasyona yol açar.
- Tanımlanmamış periferik vasküler hastalık için genellikle yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaç tedavisi yeterlidir.
Sonuç
Periferik vasküler hastalık, ciddi komplikasyonlara yol açabilecek bir durumdur. Ancak, erken teşhis ve tedavi ile komplikasyon riski azaltılabilir.
