Kronik yorgunluk sendromu (CFS) olarak da adlandırılan miyaljik ensefalomiyelit/kronik yorgunluk sendromu (ME/CFS), altı ay veya daha uzun süren ve kas ağrılarını içerebilen bir yorgunluk türüdür. Tedavi semptomlara yardımcı olabilir, ancak gerçek bir tedavi yoktur.
Kronik Yorgunluk Sendromu (Miyaljik Ensefalomiyelit) (ME/CFS)
kronik yorgunluk sendromu (ME/CFS) nedir?
Miyaljik ensefalomiyelit/kronik yorgunluk sendromu (ME/CFS), 6 ay veya daha uzun süren kalıcı ve sakatlayıcı yorgunluktur (yorgunluk). ME/CFS ile yaşayan insanlar genellikle dinlendirici olmayan uyku ve kas ağrıları gibi başka semptomlar yaşarlar. Bu duruma bazen kronik yorgunluk sendromu da denir.
Doktorlar ME/CFS’ye neyin sebep olduğunu bilmiyor ve tedavisi yok. Bilişsel-davranışçı terapi, egzersiz ve antidepresanlar ve uyku yardımcıları gibi ilaçlarla semptomları yönetebilirsiniz . Tedavinin amacı, yaşam kalitenizi artırmak için semptomları mümkün olduğunca yönetilebilir hale getirmektir.
Miyaljik ensefalomiyelite (ME/CFS) yakalanma riski en çok kimdedir?
Kadınların ME/CFS geliştirme olasılığı erkeklerden daha fazladır. Küçük çocuklar ve gençler ME/CFS geliştirebilir, ancak sendrom yetişkinlerde çok daha yaygındır.
kronik yorgunluk sendromu (ME/CFS) ne kadar yaygındır?
ME/CFS’li kişilerin sayısı net değil; bazı tahminler, sayıyı ABD’de 1 milyon kişi olarak gösterirken, başka bir tahmin 2,5 milyon kişiye kadar çıkıyor. Bu bireylerin çoğu, bu durumla yaşamalarına rağmen teşhis konmamıştır.
BELİRTİLER VE NEDENLER
Miyaljik ensefalomiyelit/kronik yorgunluk sendromunun (ME/CFS) belirtileri nelerdir?
Birçok insan için ME/CFS semptomları, grip gibi diğer hastalıklara benzer . Semptomlar zamanla gelip gidebilir ve şiddeti artabilir veya azalabilir. ME/CFS semptomları kişiden kişiye büyük ölçüde değişir.
ME/CFS semptomlarının çoğu günlük hayatı zorlaştırır. Bu semptomlar şunları içerir:
- En az 6 ay süren, dinlenme veya uyku ile düzelmeyen şiddetli yorgunluk
- Uyumakta zorluk
- Şişmiş lenf düğümleri (zararlı maddeleri filtreleyen küçük bağışıklık sistemi yapıları), baş ağrıları ve eklem ağrıları dahil grip benzeri semptomlar
- Dikkat ve hafıza sorunları da dahil olmak üzere bilişsel (düşünme) zorluklar
- Kas ağrıları
ME / CFS’nin daha az yaygın semptomları şunları içerir:
- Görme sorunları
- Titreme
- Gece terlemeleri
- İrritabl bağırsak, ağrılı şişkinlik, gaz , kabızlık ve ishale neden olan bir bağırsak durumu
- Ruh hali değişimleri, sinirlilik ve kaygı dahil olmak üzere psikolojik (akıl sağlığı) sorunlar
- Ayaklarda, ellerde veya yüzde karıncalanma veya uyuşma
Birçok insan için, ME/CFS semptomları, fiziksel egzersiz veya yorucu zihinsel efordan sonra kötüleşir. Bazı durumlarda ortostatik intolerans (dik durursanız veya dik oturursanız kötüleşen semptomlar) baş dönmesine, halsizliğe ve bayılmaya neden olur.
Miyaljik ensefalomiyelit/kronik yorgunluk sendromuna (ME/CFS) neden olan nedir?
Doktorlar ME/CFS’ye neyin sebep olduğunu bilmiyorlar.
TEŞHİS VE TESTLER
Miyaljik ensefalomiyelit testleri/ (ME/CFS) nasıl teşhis edilir?
Doktorunuz ME/CFS’yi zihinsel ve fiziksel bir muayene yaparak teşhis eder. Doktorlar tıbbi geçmişinizi soracak ve enfeksiyonu kontrol etmek için kan ve idrar testleri isteyecektir. Çoğu durumda doktorlar, semptomlara neden olabilecek diğer hastalıkları ekarte etmek için ME/CFS şüphesi olan kişileri başka uzmanlara yönlendirir.
Doktorunuzun ME/CFS teşhisi koyabilmesi için şu 3 belirtiye sahip olmanız gerekir:
- En az 6 ay süren, dinlenme veya uyku ile düzelmeyen şiddetli yorgunluk
- Uyumakta zorluk
- Zihinsel veya fiziksel egzersizden sonra kötüleşen yorgunluk
Ek olarak, aşağıdaki belirtilerden en az birine sahip olmalısınız:
- ortostatik intolerans
- Bilişsel zorluklar
YÖNETİM VE TEDAVİ
Miyaljik ensefalomiyelit/kronik yorgunluk sendromu (ME/CFS) nasıl tedavi edilir?
ME/CFS’nin tedavisi yoktur. Tedavi hedefleri, semptomları yönetmeyi ve sizi daha yüksek bir yaşam kalitesine geri döndürmeyi içerir. Bazı insanlar teşhis konmadan önce sahip oldukları sağlık ve işlev düzeyini geri kazanamazlar.
İlk olarak, doktorunuz hangi semptomların en fazla zorluğa neden olduğunu belirlemek için sizinle birlikte çalışır. Birlikte, bu semptomları hemen ele alacaksınız.
Danışmanlık, ME/CFS’li birçok kişi için faydalıdır. Bu tür bir tedavi, insanların düşünce ve davranışlarını değiştirerek semptomları daha iyi tolere etmelerine yardımcı olur. Belirtileriniz özellikle şiddetli ise, doktorunuz antidepresanlar veya uyku yardımcıları gibi ilaçları reçete edebilir. Bu ilaçlar, ME/CFS ile yaşayan bazı kişilerde huzursuz uyku gibi semptomları hafifletebilir.
Bununla birlikte, uyku yardımcıları reçete etmeden önce, doktorunuz ilaçsız uykuyu iyileştirmek için önerilerde bulunabilir. Örneğin, bir uyku uzmanına gitmenizi önerebilir. Diğer ipuçları şunları içerir:
- Düzenli bir yatma zamanı rutini geliştirin; her gün aynı saatte yatın ve aynı saatte kalkın.
- Gün içinde toplam 30 dakikadan fazla şekerleme yapmayın.
- Yatağınızı ve yatak odanızı sadece uyumak ve seks için kullanın. Tüm elektroniği çıkarın.
- Yatmadan önce büyük öğünler yemekten kaçının; ayrıca alkol ve kafeinden de kaçının.
- Egzersizinizi uyumadan en az 4 saat önce yapın.
Hastalar günlük aktivitelerini fazla uzatmamaya dikkat etmelidir. İyileşmeleri 24 saatten fazla sürmemesi için, bir gün içinde hem zihinsel hem de fiziksel efor miktarına ayak uydurmaları gerekir. Dinlenme molaları vermek ve fiziksel ve zihinsel görevleri değiştirmek yardımcı olabilir.
Doktorunuz, ME/CFS ile yaşayan kişiler için bir destek grubuna katılmanızı önerebilir. Bu gruplar, tam olarak neler yaşadığınızı bilen diğer kişilerle temasa geçmenizi sağlayarak durumla başa çıkmanıza yardımcı olabilir.
ÖNLEME
Miyaljik ensefalomiyelit/kronik yorgunluk sendromu (ME/CFS) önlenebilir mi?
Şu anda ME/CFS’yi önlemenin bilinen bir yolu yoktur.
GÖRÜNÜM / PROGNOZ
Miyaljik ensefalomiyelit/kronik yorgunluk sendromu (ME/CFS) tedavisinden sonraki sonuçlar nelerdir?
Tedavi ile ME/CFS semptomlarının çoğu düzelir. Bununla birlikte, bazı insanlar semptomlar ortaya çıkmadan önceki sağlık veya işlevsel duruma geri dönmezler.
kronik yorgunluk sendromu İle Yaşayan
Miyaljik ensefalomiyelit/kronik yorgunluk sendromu (ME/CFS) ile hangi komplikasyonlar ilişkilidir?
Bazı insanlar için, ME/CFS ile ilişkili yorgunluk, günlük yaşam aktivitelerini çok zorlaştırır, hatta imkansız hale getirir. Araştırmalar, ME/CFS teşhisi konan tüm kişilerin yalnızca yarısının tam zamanlı veya yarı zamanlı işlerde çalıştığını gösteriyor.
ME/CFS , bu durumla yaşayan birçok insanda önemli depresyona neden olur. Depresyon yaşarsanız, doktorunuzla konuşun – etkili tedaviler mevcuttur.
Doktorumu ne zaman aramalıyım?
ME/CFS semptomları geliştirirseniz, özellikle 6 ay veya daha uzun sürerse, doktorunuzla iletişime geçin. Doktorunuz sizi değerlendirecek ve benzersiz semptomlarınıza dayalı bir tedavi planı geliştirecektir.
En çok Merak Edilen Konular
Yanan Ayak Sendromu (Grierson-Gopalan Sendromu)
Referanslar:
- Merck Manuel Profesyonel Versiyon. Kronik yorgunluk sendromu.
- Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri. ME/CFS nedir?
